1918–1920-ci il hadisələri, 31 mart soyqırımı

1918-ci ilin martında Rusiya bolşeviklərinin rəhbəri Vladimir Lenin bolşevik Stepan Şaumyanı Qafqaz fövqəladə komissarı təyin edərək Bakıya göndərmişdir. Bolşeviklər Bakıda hakimiyyəti ələ keçirmək adı ilə erməni daşnaklarının silahlı qüvvələrinin gizli niyyətləri üçün şərait yaratmışlar. Martın 31-də Bakı şəhərində azərbaycanlıların kütləvi qırğını başlamışdır. Stepan Şaumyanın etirafına görə, dinc azərbaycanlıların qırğınında Bakı Sovetinin altı min silahlı əsgəri, eyni zamanda «Daşnaksütyun» partiyasının 3-4 minlik silahlı dəstəsi iştirak etmişdir.

Üç gün davam edən qırğın zamanı erməni silahlıları bolşeviklərin köməyi ilə azərbaycanlıların yaşadıqları məhəllərə qəflətən basqınlar etmiş, əhalini uşaqdan böyüyədək qətlə yetirmişdir. Həmin dəhşətli günlərin şahidi olmuş Kulner familiyalı bir alman, 1925-ci ildə Bakı hadisələri barədə bunları yazmışdır: «Ermənilər müsəlman (azərbaycanlı) məhəllələrinə soxularaq hər kəsi öldürür, qılıncla parçalayır, süngü ilə dəlmə-deşik edirdilər. Qırğından bir neçə gün sonra bir çuxurdan çıxarılan 87 azərbaycanlı cəsədinin qulaqları, burunları kəsilmiş, qarınları yırtılmış, cinsiyyət orqanları doğranmışdır. Ermənilər uşaqlara acımadıqları kimi, yaşlılara da rəhm etməmişdilər».

Ümumiyyətlə, XX əsrin birinci yarısında Zaqafqaziyada baş vermiş iki qırğın zamanı (1905-1907-ci illər, 1918-1920-ci illər) 2 milyona yaxın azərbaycanlı, ermənilər tərəfindən qətlə yetirilmiş, öz ev-eşiyindən zorla qovulmuşdur.

The events of 1918-1920, the genocide of March

In 1918 the leader of the Russian Bolsheviks Vladimir Lenin appointed Stephan Shaumyan the extraordinary Commissar of the Caucasus and sent him to Baku. The Bolsheviks seized power in Baku and created conditions for the Armenian armed formations to realize their secret purposes. On March 3, began the mass slaughters of the Azerbaijanis. By the acknowledgements of Stephan Shaumyan, 6000 armed soldiers of the Baku Soviet and 4000 armed men from “Dashnaksutyun” party took part in the massacre of the peaceful Azerbaijanis.

31 mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür İki əsrdən artıq dövrdə azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilmiş soyqırımı lap əvvəldən rus-erməni praktik işbirliyinin nəticəsi olub.

Rusiya imperiyası erməniləri azərbaycanlıların qırğınına və deportasiyasına yönəltməklə Cənubi Qafqazda möhkəmlənməyi, ermənilər isə Rusiyanın havadarlığına arxalanaraq tarixi Azərbaycan torpaqlarını ələ keçirməyi, bu torpaqlarda erməni dövləti qurmağa məqsəd görürdülər. Hələ 1721-ci ildə Qafqaza yürüşə çıxan və iki il sonra Azərbaycanın Xəzəryanı ərazilərini, o cümlədən Bakını işğal edən I Pyotr yerli əhalinin sərt müqavimətini görüncə, “erməni kartı”nı işə salmış və azərbaycanlıların tarixi torpaqlarında, xüsusilə Bakı və Dərbənddə ermənilərin məskunlaşdırılması barədə göstəriş vermişdi. I Pyotrun xələflərinə ünvanladığı tarixi vəsiyyət isə təkcə Rusiya imperiyasının deyil, nəticə etibarilə bolşevik Rusiyasının da Cənubi Qafqaz siyasətinin əsasını təşkil etdi. Həmin vəsiyyətə ilk əməl edən II Yekaterina 1768-ci ildə imperiyanın ermənilərə məxsusi hamiliyi barədə fərman verdi, 1802-ci ildə isə çar I Aleksandr Qafqaz canişini A.Sisianova konkret təlimat göndərdi: “Ermənilər nəyin bahasına olursa-olsun Azərbaycan xanlıqlarının ələ keçirilməsində istifadə olunmalıdır”. Bu, Rusiyanın Azərbaycan torpaqlarının işğalına başladığı dövr idi.

1918-ci il Mart Soyqırımı

I Dünya müharibəsindən sonra Rusiyada yaranmış vəziyyətdən istifadə edən Ermənilər 1917-ci ildə baş verən fevral və oktyabr inqilablarından sonra öz istədiklərinə Bolşevizm bayrağı altında nail olmağa cəhd edirdilər. Bakı kommunası əksinqilabi elementlərlə mübarizə şuarı altında 1918-ci ilin martından başlayaraq bütün Bakı quberniyasında yaşayan Azərbaycanlıların çıxarılması məqsədlərini güdən cinayətkar planın reallaşdırılmasına başlayır.

                              

31 mart hadisələri ilə bağlı açılmamış qaranlıq məqamlar varmı?

31 mart hadisəsi Sovetlər Birliyi dönəmində Rusiyada vətəndaş müharibəsi fonunda qələmə verilir, qeyri-obyektiv, qərəzli təbliğ olunurdu. Müxtəlif tarixi dönəmlərdə 31 mart hadisələri sinfi mübarizə zəminində vətəndaş müharibəsi kimi göstərilib. Guya Sovet hökumətinə qarşı daxildə bir mübarizə başlayıb və hökumət bunu yatırıb. Ancaq Azərbaycan öz müstəqilliyini əldə etdikdən sonra tariximizin bir çox qaranlıq səhifələri yenidən araşdırılıb və obyektiv qiymətini alıb. İstər publisist, istər elmi, istərsə də fundamental əsərlərdə bu əksini tapıb.

                

1948–1953-cü illərdə azərbaycanlıların Ermənistandan deportasiyası

1943-cü il Tehran konfransı zamanı Sovet-İran münasibətləri müzakirə edilərkən, erməni diasporu SSRİ Xarici İşlər naziri V.Molotovdan İranda yaşayan ermənilərin SSRİ-yə köçürülməsini xahiş etmişdir. Molotov Tehranda məsələni SSRİ KP MK-nın sədri İ.Stalinə çatdırır və ermənilərin köçürülməsinə razılıq verilir. Ermənistan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi Q.Arutyunov bundan istifadə edərək xaricdəki ermənilərin Ermənistana köçü bəhanəsi ilə azərbaycanlıların Ermənistandan zorla çıxarılması barədə qərar verilməsinə nail olur.

1918–1920-ci il hadisələri, mart soyqırımı

1918-ci ilin martında Rusiya bolşeviklərinin rəhbəri Vladimir Lenin bolşevik Stepan Şaumyanı Qafqaz fövqəladə komissarı təyin edərək Bakıya göndərmişdir. Bolşeviklər Bakıda hakimiyyəti ələ keçirmək adı ilə erməni daşnaklarının silahlı qüvvələrinin gizli niyyətləri üçün şərait yaratmışlar. Martın 31-də Bakı şəhərində azərbaycanlıların kütləvi qırğını başlamışdır. Stepan Şaumyanın etirafına görə, dinc azərbaycanlıların qırğınında Bakı Sovetinin altı min silahlı əsgəri, eyni zamanda «Daşnaksütyun» partiyasının 3-4 minlik silahlı dəstəsi iştirak etmişdir.

İşgəncələr

Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasında olan materiallar sübut edir ki, Ermənistan tərəfi əsir və girov götürülmüş Azərbaycan vətəndaşlarına qarşı məqsədli soyqırımı siyasəti yeridir. Yüzlərlə Azərbaycan vətəndaşı, o cümlədən uşaq, qadın və qocalar erməni əsir və girovluğunda dözülməz işgəncələrin qurbanı olmuşdur. Çoxsaylı faktlar göstərir ki, əsir və girovlara müxtəlif dəhşətli işgəncələr verilmiş-onlar vəhşicəsinə döyülmüş, qəsdən şikəst vəziyyətinə salınmış, sinələrinə qızdırılmış xaç nişanları ilə damğa basılmış, dırnaqları və dişləri çıxarılmış, yaralarına duz basılmış, ölənə qədər rezin və dəmir dəyənəklərlə döyülmüş, damarlarına benzin yeridilmişdir.

AGGRESSIONE

L’orrore di aggressione non ha precisato il motivo di ideologi e leader del Movimento nazionale armeno, che presto saranno chiamati.

L’8 dicembre 1988, del Comitato Karabakh movimento di Armenia indirizzato i suoi compatrioti: “Chiediamo al governo centrale di non utilizzare la tragedia del popolo armeno, annunciando per tutti-unione edilizia – non cercare di cambiare la struttura di Armenia etnica”. Per armeno ¬ elenchi nazionali la presenza di persone di altre nazionalità, tra i quali è più terribile che il terremoto, la presenza di azerbaigiani essere più terribile in quanto sono più vicini. Come hanno appena stato espulso, in quanto la loro ricca terra, che può essere facilmente ottenuto da sotto il relitto del collasso impero, è situato vicino.

The deportation of Azerbaijanis from Armenia in 1948-1953

In 1943 at the Teheran Conference when Soviet-Iranian relations were discussed, the Armenian Diaspora asked the Soviet Foreign Minister V.Molatov to allow the migration of Iranian Armenians to the Soviet Union. V.Molatov conveyed the request to I.Stalin in Teheran, and he gave his consent. Taking this opportunity G.Arutyunov, the first secretary of the Central Committee of the Communist Party of Armenia, managed to get the resolution of the Central government (I.Stalin) for the compulsory deportation of Azerbaijanis from Armenia in connection with the migration of the Armenians from Iran.